🧭 O czym jest ta strona
Kalibracja to najważniejszy moment w pracy z System Sensor EyeControl - od niej zależy, czy kursor będzie trafiał dokładnie tam, gdzie patrzysz. Ten przewodnik wyjaśnia dwa niezależne poziomy kalibracji (sterownik Tobii i Dostrojenie EyeControl), pokazuje jak czytać wykresy w zakładce "Mój wzrok" i jak interpretować wskaźnik jakości 0-100% z komentarzem.
📥 Dopiero instalujesz EyeControl? Najpierw przejdź przez instalację - po niej wróć tu, żeby zrobić pierwszą kalibrację i nauczyć się ją analizować.
➡ Instalacja EyeControl i Tobii krok po kroku
🎯 Dwa poziomy kalibracji - nie pomyl ich
W pracy z EyeControl występują dwie różne kalibracje. Działają niezależnie i robi się je w różnych sytuacjach. Rozróżnienie jest ważne - w rozmowie z kimś zawsze warto doprecyzować, o której mowa.
1️⃣ Kalibracja sterownika Tobii (poziom systemu)
Gdzie: aplikacja Tobii Experience / EyeX Settings (Tobii 5 / Tobii 4C) - nie nasza aplikacja.
Co robi: uczy wewnętrzny model Tobii Twojej anatomii oka, odległości od ekranu i oświetlenia. 9 kolorowych kółek na wygaszaczu, animacja "łapania" wzrokiem.
Zasięg: ustawienia wpływają na wszystkie aplikacje używające Tobii (EyeControl, Windows Eye Control, gry Tobii...).
Kiedy robić: raz dla każdego użytkownika Windows. Ponownie gdy zmienisz pozycję monitora, odległość od Tobii lub gdy ktoś inny siada przed komputerem.
2️⃣ Dostrojenie EyeControl (warstwa korekcji)
Gdzie: przycisk "Dostrojenie" w oknie System Sensor EyeControl.
Co robi: dodaje delikatną korektę nad gotowym sygnałem Tobii. 13 niebieskich kropek na czarnym ekranie: środek, cztery rogi, cztery kropki na bokach i cztery pośrednie - między środkiem a rogami. Program sam decyduje, czy odczyt wystarczy przesunąć, czy trzeba go też wyprostować - mierzy oba sposoby i zostawia lepszy.
Zasięg: tylko dla aplikacji EyeControl - Windows Eye Control i inne aplikacje tego nie widzą.
Kiedy robić: gdy po kalibracji Tobii kursor nadal "leży" kilka cm obok celu. Szybka poprawka bez ponawiania kalibracji sterownika.
⚠️ Kolejność ma znaczenie. Najpierw poziom 1 (Tobii), potem poziom 2 (Dostrojenie). Dostrojenie nad źle skalibrowanym Tobii nie naprawi problemu - żadna poprawka, nawet ta wyginana, nie wyprostuje sygnału, który skacze o wiele centymetrów.
📅 Kiedy zrobić którą kalibrację
🔵 Poziom 1 - Kalibracja Tobii
- Pierwsze uruchomienie po instalacji Tobii Experience / EyeX - obowiązkowa.
- Nowa osoba siada przed komputerem - każdy użytkownik Windows ma własny profil Tobii.
- Zmiana pozycji monitora lub Tobii względem twarzy (inny stół, łóżko, wózek).
- Radykalna zmiana oświetlenia (z dnia na wieczór, wyłączenie światła pokojowego).
- Brak obuoczności / zez / ptosis - w Tobii Experience wybierz opcję "tylko lewe oko" lub "tylko prawe oko" podczas kalibracji. Ta opcja jest dostępna w konsumenckim Tobii 4C i 5 - nie trzeba Pro SDK.
🟡 Poziom 2 - Dostrojenie EyeControl
- Kursor systematycznie "leży obok" celu (np. 20 px w prawo od każdego przycisku) - Dostrojenie to skoryguje.
- Po krótkiej przerwie (drzemka, posiłek) zamiast pełnej kalibracji Tobii - szybka dostrojka 13 punktów.
- Zmiana pozycji ciała bez zmiany położenia trackera (przesunięcie na fotelu).
- Skrót Ctrl+Shift+F9 - zdalne uruchomienie Dostrojenia z aplikacji System Sensor PIC, bez opuszczania pracy.
💡 Pro tip: gdy tylko poczujesz, że kursor zaczyna "uciekać" - nie walcz z nim. Zrób Dostrojenie (30 s) zanim zmęczysz wzrok nieprecyzyjnym sterowaniem.
🧍 Ustaw głowę przed kalibracją - okno z oczami
Od nowej wersji EyeControl, zaraz po kliknięciu Kalibracja, zanim ruszy właściwe strojenie, pojawia się pełnoekranowe okno z pytaniem „Czy chcesz przejść do kalibracji?” (duże przyciski TAK / NIE). W tym samym oknie widzisz teraz na żywo, czy Tobii widzi Twoje oczy i czy głowa jest dobrze ustawiona względem monitora. To najprostszy sposób, żeby po każdym przestawieniu komputera (inny stół, łóżko, wózek) szybko poprawić położenie ekranu, zanim zaczniesz kalibrację.
💡 Po co to jest. Dobra kalibracja zaczyna się od dobrej pozycji głowy. Jeśli oczy są poza polem widzenia Tobii albo za blisko / za daleko, kalibracja będzie nietrwała. To okno pokazuje wszystko od razu - nie trzeba otwierać osobnego programu Tobii.
🟩 Zielona ramka i dwie kropki (lewo-prawo, góra-dół)
W środku okna jest ciemny prostokąt z zieloną przerywaną ramką pośrodku - to cel. Twoje oczy są pokazane jako dwie kropki z literami:
- L - lewe oko, P - prawe oko.
- Obraz działa jak lustro: gdy przesuniesz głowę w prawo, kropki idą w prawo - tak jak w odbiciu, więc ustawianie jest intuicyjne.
- Przerywane linie (pionowa i pozioma) oraz kreski na krawędziach to skala poziomu i pionu - pomagają ocenić, o ile przesunąć głowę albo monitor.
Cel: obie kropki (L i P) mają trafić do zielonej ramki na środku. Wtedy głowa jest wyśrodkowana względem trackera.
📏 Skala odległości (dalej / bliżej)
Po prawej stronie prostokąta jest pionowy pasek „Odległość” z podpisami dalej (góra) i bliżej (dół). Zielone pole na pasku to strefa „dobrze”, a ruchomy znacznik pokazuje Twoją aktualną odległość od Tobii. Celuj tak, aby znacznik zatrzymał się w zielonej strefie.
⚠️ Wskaźnik odległości jest z natury bardziej „ruchliwy” niż ramka pozioma-pionowa (Tobii mierzy głębię mniej dokładnie). Nie ścigaj się z każdym drgnięciem - wystarczy, że znacznik trzyma się w okolicy zielonej strefy. Najważniejsze jest wyśrodkowanie kropek w ramce.
💬 Napis pod spodem - stan na żywo
Pod prostokątem jest krótki komunikat, który zmienia się na bieżąco:
- “✔ Ustawienie dobre” - oczy są wyśrodkowane i odległość jest w porządku (kropki robią się zielone). Możesz klikać TAK.
- “Odległość: za blisko / za daleko” - podsuń się lub odsuń od trackera.
- “✘ Nie widzę oczu - ustaw twarz przed ekranem” - Tobii chwilowo nie widzi oczu (twarz poza polem, zasłonięte oko, za mocne światło z boku). Popraw pozycję albo oświetlenie.
✅ Prosty przepis: 1) kliknięcie Kalibracja, 2) ustaw głowę tak, żeby obie kropki (L i P) weszły w zieloną ramkę, 3) sprawdź, że pod spodem jest “Ustawienie dobre”, 4) dopiero teraz TAK. Kilka sekund, a kalibracja wychodzi znacznie lepiej.
ℹ️ Uwaga. To okno z oczami działa przy sterowaniu trackerem Tobii (4C / 5). Przy sterowaniu zwykłą kamerą internetową (webcam) okno pyta tylko o TAK / NIE bez podglądu oczu - webcam nie podaje położenia gałek w przestrzeni.
🖥️ Jak wygląda sama kalibracja i jej wynik
Gdy głowa jest już ustawiona i klikniesz TAK, zaczyna się właściwa kalibracja w programie EyeControl. Poniżej dwa poglądowe obrazy: ekran kalibracji (patrzysz w kropki) oraz okno wyniku (program pokazuje, jak dobrze wyszło).
1) Ekran kalibracji - patrz w kropki
2) Plansza sprawdzająca - pięć kropek na koniec
🔑 Po co ta plansza. Ocena z Dostrojenia liczy się z tych samych kropek, w które właśnie patrzyłeś. Plansza sprawdza coś innego i ważniejszego: czy kursor naprawdę trafia - bada całą drogę od odczytu, przez poprawkę, aż do miejsca, w które pojedzie kursor. Kursor sterowany wzrokiem jest w tym czasie jeszcze wyłączony, więc patrzysz „na ślepo” i nie da się sobie pomóc poprawianiem.
Jeśli w ciągu 30 sekund któraś kropka nie zazieleni się, program zapyta, czy powtórzyć Dostrojenie. To zabezpieczenie na wypadek, gdyby poprawka wyszła całkiem błędna - osoba sterująca samym wzrokiem nie miałaby jak tego naprawić, bo kursor latałby w złych miejscach.
3) Okno wyniku - jak wyszło
💡 Jak czytać ocenę: 80-100 - świetna (zielona), 60-79 - dobra, 40-59 - akceptowalna (żółta), poniżej 40 - słaba (czerwona, warto powtórzyć). Kolor ramki i liczby od razu podpowiada, czy zaczynać, czy poprawić.
ℹ️ To ekrany kalibracji w samym programie EyeControl (Dostrojenie / kalibracja kamerą). Kalibracja sterownika Tobii (poziom 1) wygląda inaczej - to 9 kolorowych kółek w aplikacji Tobii Experience. Oba poziomy opisuje sekcja „Dwa poziomy kalibracji” wyżej.
👁️ Zakładka "Mój wzrok" - analiza kalibracji
Po każdym Dostrojeniu (i Kalibracji webcam) EyeControl automatycznie zapisuje surowe próbki spojrzenia dla każdego z 13 (a przy kalibracji kamerą - 5) punktów. Możesz je później przejrzeć w Ustawieniach → "Mój wzrok". To Twoja historia: widać, czy z czasem Twoja kalibracja jest stabilniejsza, czy wymaga częstszych powtórek.
🔓 Jak otworzyć
- W oknie EyeControl kliknij "Ustawienia" - przycisk z kluczem i śrubokrętem (nie z kołem zębatym; w programie ta ikona wygląda właśnie tak).
- Wybierz zakładkę "Mój wzrok".
- Z listy rozwijanej "Sesja" wybierz konkretną datę i godzinę kalibracji.
- Zobaczysz miniaturki każdego punktu (13 dla Dostrojenia, 5 dla kalibracji kamerą) - kliknij miniaturę, aby otworzyć szczegółowy widok.
📁 Gdzie przechowywane są dane:
C:\Users\Public\Documents\System Sensor EyeControl\Kalibracja\telemetria\
Każda sesja to osobny plik XML. Trzymamy 20 ostatnich sesji - starsze są automatycznie kasowane. Jeśli chcesz zachować konkretną sesję na dłużej, skopiuj plik gdzie indziej.
🎨 Jak czytać wykres punktu kalibracji
Każdy szczegółowy wykres (po kliknięciu miniatury) pokazuje ~270 próbek spojrzenia zebranych przez 3 sekundy patrzenia w jedno kółko. Oto co widzisz:
W prawym dolnym rogu - mała "Mapa punktów" pokazująca, który z 13 (lub 5) punktów widzisz. Aktualny jest żółty z cyfrą, pozostałe szare.
W prawym górnym rogu - duży wskaźnik jakości 0-100% z jednozdaniowym komentarzem.
Siatka szara w tle (tylko przy Tobii) - co 50 px rzeczywistych, daje Ci referencję: "moja chmura ma szerokość mniej więcej 1 kratki = 50 px, to bardzo stabilnie".
📊 Cztery przykłady - rozpoznaj swój wzrok
Poniżej cztery typowe obrazy, jakie zobaczysz w zakładce "Mój wzrok". Każdy pokazuje inny scenariusz - porównaj ze swoim wynikiem, żeby wiedzieć, co robić dalej.
A) Bardzo dobra kalibracja - mała chmura dokładnie na celu, mediana pokrywa się z kwadratem. Offset ≈ 0, spread ≈ 0. Badge zielony 90-100%.
B) Systematyczny offset - chmura mała i zwarta, ale przesunięta ~50 px obok celu. To idealna sytuacja dla Dostrojenia - warstwa korekcji przesunie kursor z powrotem na cel.
C) Drżący wzrok - duża, rozlewna chmura; mediana jest OK, ale pojedyncze próbki uciekają. Przyczyna: zmęczenie, ruchy głowy, niestabilna pozycja. Powtórz kalibrację w spokoju, głowa nieruchomo.
D) Mało próbek / rozproszenie - pod miniaturą widać "N:8 inv:42 off:15" zamiast "N:270". Tobii nie widział oczu (złe światło, twarz poza trackboxem) lub patrzyłeś obok kropki. Napraw pozycję / oświetlenie i powtórz.
📸 Zrzuty ekranu: powyższe wykresy to schematy poglądowe. Gdy wykonasz pierwszą kalibrację Tobii w swojej instalacji, Twoja zakładka "Mój wzrok" pokaże realne dane - porównaj ze wzorcami A-D powyżej.
📈 Wskaźnik jakości 0-100% - jak to liczymy
Każdy punkt w szczegółowym widoku ma badge z procentem i jedno zdanie komentarza. Kolor badge zmienia się od zielonego (bardzo dobrze) po czerwony (słabo). Dla Dostrojenia Tobii wynik jest składaną z trzech metryk:
- 50% - offset mediany od celu (0 px = 100 pkt, 200+ px = 0 pkt)
- 30% - rozproszenie próbek czyli sigma (0 px = 100 pkt, 60+ px = 0 pkt)
- 20% - udział próbek valid (Tobii widział oczy przez cały czas = 100 pkt)
Dla Kalibracji webcam (5 punktów z osobnymi kanałami dla lewego i prawego oka) wzór jest inny - 40% za ilość próbek + 60% za spread lewego i prawego oka.
Progi i interpretacja
| Wynik | Kolor | Interpretacja | Co zrobić |
|---|---|---|---|
| 90-100% | zielony | Bardzo stabilna fiksacja, doskonały wynik. | Nic. Kursor będzie precyzyjny. |
| 75-89% | zielony | Dobry wynik, drobne odchylenia w normie. | Nic. Praca będzie komfortowa. |
| 60-74% | żółty | Akceptowalnie. Jeśli offset duży a spread mały - czeka na Dostrojenie. | Rozważ powtórkę Dostrojenia w spokoju. |
| 40-59% | pomarańczowy | Niestabilna kalibracja - wzrok drżał lub wiele próbek off-target. | Powtórz Dostrojenie, głowa nieruchomo, spokojnie patrz w kropki. |
| 0-39% | czerwony | Słaby wynik. Tobii mógł nie widzieć oczu albo kalibracja sterownika wymaga powtórki. | Najpierw popraw pozycję/oświetlenie, potem ponów kalibrację Tobii (poziom 1). |
✅ Uwaga: pojedynczy słaby punkt (np. róg ekranu) przy wysokiej jakości pozostałych 8 to normalne - skrajne punkty są najtrudniejsze. Dopiero gdy większość punktów świeci na żółto lub pomarańczowo, warto zrobić kolejną kalibrację.
🧪 Typowe scenariusze i co z nimi zrobić
🎭 Scenariusz 1: brak obuoczności (zez, ptosis, diplopia)
Objaw: kursor skacze o 5-15 cm, szczególnie przy patrzeniu w róg. W "Mój wzrok" skrajne punkty świecą na czerwono, środkowe na zielono.
Rozwiązanie: w Tobii Experience wybierz podczas kalibracji opcję "Tylko lewe oko" lub "Tylko prawe oko" (zwykle dominujące). Tobii przestanie próbować łączyć oczy i kursor się uspokoi. Potem Dostrojenie.
📐 Scenariusz 2: systematyczny offset (np. wszystko 20 px w prawo)
Objaw: kursor zawsze leży obok celu o tę samą odległość. W "Mój wzrok" wszystkie chmury małe i zwarte, ale strzałki przesunięcia pokazują ten sam kierunek.
Rozwiązanie: Dostrojenie - to jest dokładnie sytuacja, w której warstwa afinicznej korekcji działa idealnie. Jedno Dostrojenie i po problemie.
😵 Scenariusz 3: wzrok drżący, duże chmury próbek
Objaw: 40-60% jakość, chmury duże i rozlewne, mediana blisko celu. Kursor w pracy "drży" / "szumi".
Rozwiązanie: najczęściej zmęczenie lub niestabilna pozycja głowy. Zrób przerwę, upewnij się że głowa ma podparcie, powtórz Dostrojenie w spokoju. Jeśli problem uporczywy - sprawdź czy Tobii jest dobrze zamocowany (nie drga).
🌑 Scenariusz 4: Tobii gubi oczy (dużo "inv")
Objaw: pod wykresami widzisz "N:50 inv:120" zamiast "N:270". Tobii więcej razy nie widział oczu niż widział.
Rozwiązanie: (1) popraw oświetlenie - twarz ma być równomiernie oświetlona, bez ostrych cieni; (2) sprawdź odległość - Tobii działa najlepiej 50-80 cm od twarzy; (3) upewnij się że na okularach nie ma silnych odbić. Po każdej zmianie → nowa kalibracja Tobii (poziom 1).
🎯 Scenariusz 5: dużo próbek "off-target"
Objaw: pod wykresami "N:150 off:100". Tobii widział oczy, ale patrzyłeś obok kropki.
Rozwiązanie: podczas Dostrojenia/Kalibracji celowo patrz w sam środek kropki, nie gdzieś obok. Kropka się ściemnia z niebieskiej na czerwoną gdy zbiera próbki - trzymaj wzrok do końca tej animacji. Jeśli nie nadążasz - nic się nie stanie. EyeControl powtórzy kropkę także wtedy, gdy wzrok wędrował w trakcie pomiaru albo gdy Tobii zgubiło oko; napis przy kropce mówi wtedy, że ta sama kropka pokazuje się drugi raz. Każda kropka powtarzana jest najwyżej raz.
🔗 Powiązane tematy
- Tobii Eye Tracker 5 dla osoby niepełnosprawnej - co daje sama kamera, który model wybrać i kiedy sterowanie wzrokiem się nie sprawdzi
- Instalacja System Sensor EyeControl i Tobii - krok po kroku
- Zastosowania EyeControl i konfiguracja Windows
- System Sensor PIC - komunikator AAC współpracujący z EyeControl (skrót Ctrl+Shift+F9)
- Tobii Help - jak kalibrować Tobii (oficjalna dokumentacja)
- Pliki do pobrania - aktualny instalator System Sensor EyeControl